Loading...

Buổi chiều tính ra về, hai học giả Trung Quốc đến thăm bạn đồng hương của họ vốn cũng đang nghiên cứu ở Trường Quan hệ quốc tế Elliott thuộc Đại học George Washington. Cả hai tự giới thiệu đều là GS Chính sách và Quan hệ quốc tế tại Đại học East China Univeristy of Political Science and Law (Đại học Đông China Khoa học Chính trị và Luật), một người (Ge) thì đang là học giả nghiên cứu ở Maryland University, người kia (Yan) thì ở Columbia University. Dưới đây là vài trao đổi nhớ lại được sau màn chào hỏi, giới thiệu. Chẳng hiểu sao mà mới gặp lần đầu mà đã đụng những đề tài tế nhị dù chưa đi sâu lắm. Có lúc như bị chọc tức nhưng ráng lơ, đôi khi được “nâng bóng” nhưng không đành đập! Rất tiếc là chẳng có chuyên môn trong một số vấn đề nhưng đành ứng phó, và không hiểu sao cuộc trò chuyện lại nghiêng về việc mình phải trả lời nhiều hơn -kể ra đây mua vui cho các bạn VN trước khi đi ngủ, tạm dùng nhân xưng là tao mày với họ cho thân mật

(Ge là người mặt tròn, bên phải hình)

Ge: Tao thấy ở Việt Nam, tinh thần quốc gia/dân tộc (nationalism) rất cao, rất muốn đánh nhau với TQ, đúng không? 

Tôi (T): Việt Nam tao nước nhỏ, muốn đánh nhau với TQ làm gì. Chỉ có TQ nước lớn mới muốn đánh thôi. 

Ge: TQ không đánh nước nào, dù muốn thì dễ, bởi vì TQ phát triển và mạnh hơn. Nhưng tinh thần quốc gia ở Viêt Nam cao hơn sẽ dễ muốn đánh nhau hơn?

T: Tao không so sánh tinh thần quốc gia ở nước nào cao hơn. Vì mấy cái đó ở các nước thiếu dân chủ thì chính quyền họ lũng đoạn (manipulate) được. Cho nên không phải nó cao thì mới đi gây chiến, mà chính quyền muốn gây chiến sẽ đẩy nó lên cao. Như nước mày mà muốn đánh VN thì chính quyền mày sẽ làm dân mày tức lên để ủng hộ họ chứ. Mà mày đừng nói TQ mạnh lên rồi đánh VN, TQ mà đánh VN có nghĩa là lúc đó TQ đang yếu đó. Bởi vì chính quyền không giải quyết được quá nhiều bất ổn trong nước nên kiếm chuyện nước ngoài, kích động tinh thần quốc gia, nhằm tìm kiếm ủng hộ của người dân! có thể cho các vấn đề trong nước (Nói thật, lúc này tự nhiên mình nghĩ là nói sao cho nó chùn tay).

Ge (tỏ ra bất ngờ): NhưngTQ sẽ là một superpower, mày có nghĩ vậy không? TQ muốn đánh thì dễ thôi, nhưng TQ muốn hòa bình để phát triển. TQ cũng muốn VN cùng phát triển

T: Đúng rồi, tao cũng muốn TQ phát triển, thành superpower có trách nhiệm, vì khi đó sẽ không đi đánh nước nhỏ. Nhưng tao nghĩ TQ khó thành superpower đúng nghĩa được vì không dân chủ, và nếu không có dân chủ thì rất dễ gây chiến với các nước nhỏ. Cho nên nếu cùng phát triển mà không đánh nhau thì chỉ có cùng dân chủ hóa thôi!

Ge: TQ phát triển mọi mặt, sao không là superpower? TQ đang là superpower. Mà sao không dân chủ thì dễ gây chiến? 

T: Ý tao là nếu không dân chủ thì quyết định chiến tranh chỉ do chính quyền TQ thôi chứ không phải ý người dân. Dân TQ đâu phải muốn đánh nhau, đúng không?

Ge ậm ừ, Yan tiếp lời và chuyển đề tài: Tao cũng có thắc mắc là tại sao Việt Nam học theo Trung Quốc nhiều thứ (nói học trò xong chữa lại), 200 năm trước giới trí thức nước mày trao đổi bằng tiếng Trung quốc vì không có chữ, trí thức Viêt Nam học Trung Quốc sao người Việt không thân Trung Quốc… Mà Việt Nam mày thích phương Tây dù bị Tây đô hộ? 

T (vụ này hay!): Đúng rồi, văn hóa TQ ảnh hưởng nhiều các nước xung quanh như Nhật Hàn Việt, tao cũng có chữ giống như kiểu đó nhưng không còn dùng cho đến khi Phương Tây giúp VN thì thay đổi sang kiểu chữ Latin. Còn thích phương Tây hay không thì cũng tùy người thôi.

Ge: Tao thấy hiện tại thì người Việt Nam thân Pháp, Mỹ hơn, trong khi không thân TQ.

T: Với phương Tây thì lúc trước cả tram năm tụi tao cứ thấy ngoại xâm là đánh, sau này thì cũng thấy họ đã để lại nhiều giá trị vật chất và văn hóa cho nên phải ghi nhận chứ tao không nói là thích hay không. Thì TQ mày cũng vậy đúng không? Thượng Hải, Hồng Kong đó, có phải nhờ Anh không? Nhưng TQ và VN đều dở hơn Nhật, thay vì họ đánh nhau với thực dân thì họ bắt tay hợp tác và học hỏi, đúng không (Đè không được lấy Nhật ra đè ?

Ge (gật gù): Còn hiện tại VN thân Mỹ hả?

T: Thân hay không là tùy ở thái độ từng nước, bây giờ thời đại toàn cầu hóa rồi, thân xa gần thì tùy thôi.

Yan (nãy giờ gật gù suốt): Việt Nam dân chủ hơn Trung Quốc, đi trước TQ, chính quyền VN thoáng hơn, mày có thấy vậy không?

T: Mày nói chuyện gì?

Yan: Để cho phát biểu, bầu cử có nhiều người để dân chọn lựa, sử dụng trí thức…cho nên phát triển?

T (có từng nghe nhưng khá bất ngờ): Tao thấy TQ sử dụng tốt trí thức đó. Ở Việt thì tùy từng giai đoạn thôi lúc thì nghe trí thức, lúc thì không, tùy vào năng lực của lãnh đạo. Nước mày cũng vậy mà. Lãnh đạo nước mày giỏi nên sử dụng tốt trí thức, nước phát triển. Họ có lắng nghe trí thức như tụi mày không?

Yan và Ge (nhìn nhau cười): Nghe cái gì? Chẳng ai nghe gì tụi tao! Nghe những gì họ thích nghe thôi! 

T: Tại tụi mày không nói?

Ge: Không được nói!

T: Không nói mà sao biết chính quyền không muốn nghe? (cả 3 cùng cười, mình nghĩ thầm sao cái này có vẻ giống nhau ghê ha…) Thế thì tao thấy TQ không mạnh, không thành superpower được nhưng chính quyền TQ rất giỏi và rất mạnh.

Yan: vì sao mày nói vậy?

T: Bởi vì lực lượng trí thức hùng hậu như tụi mày và cả hơn tỷ dân mà họ còn nén (suppress) được! Nhưng TQ như vậy thì chẳng là superpower được vì không dân chủ, không giải phóng năng lực trí thức như tụi mày được. Mà nếu thế thì chẳng tốt cho các nước nhỏ như Việt Nam

Ge: Thế Việt Nam, mày đang đi trước về dân chủ thì sẽ phát triển mà

T: Vâng! Vấn đề là chính quyền TQ tụi mày chẳng muốn các nước láng giềng dân chủ hóa để phát triển đâu và luôn tìm cách cản

Ge, Yan: Tại sao?

T: Mày không thấy à? Chính quyền TQ toàn thân với mấy nước thiếu dân chủ vì ở đó TQ cố gắng kiểm soát/mua chuộc chính quyền các nước đó rồi gián tiếp kiểm soát đất nước họ, cứ nhìn qua châu Phi, Mỹ Latin! Các nước dân chủ hóa thì TQ làm sao kiểm soát được chính quyền người ta! Cho nên tao nói muốn làm superpower thì phải là nước lớn và có trách nhiệm, gây được lòng tin chính quyền và dân các nước khác nữa.

Cả hai gật gù! Khi chia tay thì thật bất ngờ là Ge nói sẽ mời mình sang Đại học East China University of Political Science and Law nghiên cứu một thời gian! 

Lê Triển Vinh

(FB Trien Le Vinh)

Post a Comment

Loading...

MEDIA

[Video][video][#e74c3c]

Sự Kiện Nóng

[Trịnh Xuân Thanh][fbig1][#e74c3c]

KHÔNG BỎ LỠ

Powered by Blogger.